# Bitcoin e tshwana le

by Oleg Andreev 2017/12/10 (opens new window)

Bitcoin e tshwana le tjhelete eo o e fumanang ka letsoho: ha e kgutlisehe mme o na le boikarabello ba ho sebetsana le yona. Ha o ka lahla sepatjhe sa hao, o lahla tjhelete ya hao. O ka fa motho e mong di-bitcoin hore a o tshwarele tsona, empa ho tla tshwana le banka efe kapa efe: o lokela ho ba tshepa hore ba ke ke ba baleha ka tjhelete ya hao.

Bitcoin ha e tshwane le tjhelete eo o e fumanang ka letsoho: o ka boloka e ngata kamoo o batlang mme e ke ke ya nka sebaka sefe kapa sefe. O ka e romella ka terata ho mang kapa mang. Ha ho kgonehe hore ho ka ba le bolotsana. O ka se fane ka yona ka motsotswana o le mong: ho netefatsa hore tumellano ya kgwebo e etsahetse, o lokela ho ema metsotso e 10 ho isa ho e 15 hore bopaki ba cryptokerafiki bo hlahiswe ke netweke.

Bitcoin e tshwana le kgauta: e ke se hlahiswe ka boithatelo, e na le tekanyo e fokolang mme tekanyo ena e hasane nakong ya sebaka (haholo-holo nako). Ho fumana di-bitcoin motho e mong o tlameha ho o fa tsona, kapa o lokela ho di rafa. Jwalo ka kgauta, Bitcoin e ya benya: e kgahla batho ho latela kamoo e hahilweng kateng, puo e kenyelleditsweng ka tumellano ya konteraka, dikgothatso tse bohlale, le tshepiso ya tokoloho ya ho lokoha qobellong.

Bitcoin ha e tshwane le kgauta: phepelo ya Bitcoin e tsitsitse ka ho phethahala ka merafo e hlophisitsweng (ke feela di-bitcoin tse lekanyeditsweng tse ka etswang ka hora). O na le tiiso ya hore ha ho motho ya tla fumana ka tshohanyetso thaba ya bitgold kapa a e rafe hodima di-asteroid. Ho fapana le kgauta, bothata ba Bitcoin bo fetolelwa boitekong ba ho rafa ho boloka tlhophiso e tsitsitse. O ka tjheka kgauta kaofela ka letsatsi le le leng, empa ho ka se kgonahale ka Bitcoin ho sa tsotellehe hore na dikhomputa di potlaka hakae. Mekgwa ya ho ntlafatsa boiteko ba ho rafa e ka koba tlhophiso ka tsela e fokolang (netweke e fetola bothata ba ho hlahisa diboloko tse 6 ka hora, empa ha netweke e dula e hola e ka hlahisa diboloko tse 7 ho isa ho tse 8 ka hora).

Bitcoin e tshwana le banka: ho na le dikhomputa, di-datapeisi le ditumellano tsa kgwebo. Di-datapeisi di boloka nalane yohle ya ditefo tse kenang le tse tswang: hore na ke mang ya romelletseng bokae ho mang. Ntho e nngwe le e nngwe ke ya dijithale. Ha hona dipolokelo tse nang le kgauta kapa mabokose a ho tshela a botho, ke poloko ya dibuka feela “bukeng ya direkoto” e le nngwe.

Bitcoin ha e tshwane le banka: motho e mong le e mong a ka netefatsa hore datapeisi ya hae e be le pokello e tshwanang ya buka ya direkoto e kang ya batho ba bang kaofela. Ha hona mookamedi ya ikarabellang ho ntlafatsweng ha buka ya direkoto le ho etsa bonnete ba hore ha hona motho ya dubanang le yona. Motho ofe kapa ofe a ka ba le diakhaonto tse ngata kamoo a ratang mme diakhaonto kaofela ha di tsejwe (ntle le ha motho a senola boitsebiso ba hae ka boeena). Buka ya direkoto ha e boloke mabitso, ke feela ditjhelete tse setseng le dinomoro tsa diakhaonto. Ha hona monyetla wa “polokelo ya karolwana” ha banka e kadimana ka tjhelete e fetang eo e nang le yona. Ha e le hantle, ha hona dikoloto bukeng ya direkoto ya bitcoin: o ba le tjhelete atereseng ya hao mme ke ya hao kaofea, kapa ha o na yona mme o ke se e sebedise hohang. Hape, Bitcoin e dumella ho notlela tjhelete ka “dikonteraka”: Diphazele tsa cryptokerafiki tse etseditsweng ho jala ketso ya diqeto mahareng a batho ba bangata kapo ho pholletsa le nako.

Bitcoin e tshwana le tjhelete ya Monopoly: ditjhelete tsa tshepe ke dipontsho tse sa tshwareheng tseo e seng ditleleimo ho boleng bofe kapa bofe. Batho ba di nka di le bohlokwa hobane ba kgetha ho bapala papadi. Ha e le hantle, ho jwalo le ka kgauta kapa tjhelete e nngwe efe kapa efe.

Bitcoin ha e tshwane le tjhelete ya Monopoly: ho na le phepelo e fokolang ya dipontsho mme ha hona motho ya ka qhekellang ka tsona. Sena se etsa hore e be moemedi ya hantle wa tjhelete e amohelehang lefatsheng ka bophara jwalo ka ditjhelete tsa tshepe tsa kgauta kapa silifera.

Bitcoin e tshwana le Git: ho Git (tsamaiso ya taolo ya mofuta o ajwang) ditjhentjhe tsohle tsa hao di hlophiswa kahara ketane e sireleditsweng ke diheshe tsa cryptokerafiki. Haeba o tshepa heshe ya morao-rao, o ka fumana tlhahisoleseding yohle e fetileng (kapa karolo efe kapa efe ya yona) ho tswa mohloding ofe kapa ofe mme o nne o netefatse hore ke seo o se lebelletseng. Ka ho tshwana, ho Bitcoin, ditumellano tsa kgwebo kaofela di hlophisitswe ka ketaneng (ketane ya boloko) mme hang hang ha e tiisitswe, ho sa tsotellehe hore na di bolokuwe kae, o ka tshepa lengetana lefe kapa lefe la ketane ya boloko ka ho lekola ketane ya diheshe tse amang le heshe eo o seng o ntse o e tshepa. Sena se nolofatsa poloko e ajwang ka tlhaho le ditlhahlobo tse bonolo tsa ho nepahala.

Bitcoin ha e tshwane le Git: ka tsela eo motho e mong le e mong a ikitlaetsang ho sebetsa lekaleng le leng. Ho Git batho bohle ba ka ba le makala a mmalwa mme ba a arohanya le ho a kopanya letsatsi lohle. Ho Bitcoin motho a ke se kgone ho “kopanya” difereko. Hantle ketane ya boloko ke sefate sa dinalane tsa tumellano ya kgwebo, empa kamehla ho na le lekala le leholo ka ho fetisisa (le nang le boleng) le makalana a itseng a hlahileng ka kotsi, (a seng bolelele ba ho feta boloko kapa tse pedi) a se nang boleng hohang, Ho Git dikateng di bohlokwa hofeta makala, ho Bitcoin tumellano e bohlokwa hofeta dikateng.

Bitcoin e tshwana le Bittorrent: netweke e ajuwe ka ho felletseng, ha hona “mint” o le mong kapa “banka”. Ketane ya boloko e tshwana le faele e le nngwe ho bittorrent: e tiisitswe ka cryptokerafiki mme e arolelanwe ho pholletsa le dikhomputa tse ngata. Monkakarolo e mong le e mong, ho kenyelletswa le basebetsi ba merafo ba sebetsa ka ho tshwana. Haeba karolo e le nngwe ya netweke e ferehlwa, ditumellano tsa kgwebo di ka tsamaya ka dikarolo tse ding. Esita le haeba netweke yohle e sa sebetse, tlhahisoleseding mabapi le ditumellano tsa kgwebo e ntse e bolokwa dikhomputeng tse dikete di ngata tse ikemetseng mme ha ho motho ya lahlehelwang ke tjhelete. Ha batho ba hokahana hape, ba ka tswela pele ho romela ditumellano tsa kgwebo jwalo ka ha eka ha ho letho le etsahetseng. Bitcoin le Bittorrent ka bobedi di ka phonyoha ntweng ya nutlere hobane tlhahisoleseding ha e hlahise matla mme e ka hlahiswa hape ka polokeho.

Bitcoin ha e tshwane le Bittorrent: ho e na le “difaele” tse ngata tse ikemetseng, ho na le faele e le nngwe e dulang e hola: ketane ya boloko. Hape, bankakarolo ba bohlokwa ka ho fetisisa: basebetsi ba merafo ba hlile ba fumana moputso bakeng sa mosebetsi wa bona ka tjhelete ya nnete.

Bitcoin e tshwana le tokoloho ya ho bua: tumellano e nngwe le e nngwe ya kgwebo ke molaetsa o mokgutshwanyane wa setjhaba o ka bolelwang ho sa tsotellehe hore na ke hokae kapa jwang. Haeba ba bang ba basebetsi ba merafo ba ka o utlwa, ba tla o eketsa ketaneng ya boloko mme molaetsa oo o tla ba teng nalaneng ka ho sa feleng. Motho e mong le e mong o tla o bona mme ha hona motho ya ka o hlakolang.

Bitcoin ha e tshwane le tokoloho ya ho bua: ntho e nngwe le e nngwe e tla le ditshenyehelo. Tumellano ya kgwebo e tsamaisa ditjhelete tsohle tsa tshepe tseo o lokelang ho ba le tsona ho qala. Kahoo hase sephoqo se seng le se seng se dumelletsweng ho etsa lerata, empa ke feela ba nang le tokelo ya ho fumana ditjheletana tsa tshepe pele. Hape, basebetsi ba merafo ba ka hana tumellano ya kgwebo haeba e le e sa dumellwang kapa e sena ditefo tse lekaneng. Kahoo ho hona motho ya fang e mong tokoloho jwalo ka “biring”, empa motho e mong le e mong o leka ho sebedisana ka boithatelo.

Bitcoin e tshwana le konteraka ya setjhaba: ke tshebetso e hlwekileng ya setso. E sebetsa jwalo ka tjhelete hafeela batho ba e tshwara jwalo mme ba ena le matla a ho e tshwara le ho hlompha melao ya yona. Theknoloji e hlokeha feela ho fana ka tsamaiso e dumellang phetiso ya tlhahisoleseding bakeng sa konteraka eo.

Bitcoin ha e tshwane le konteraka ya setjhaba: hase mofuta wa konteraka o rutwang dikolong. Ha e fetohe habonolo, mme ha e qobellwe ke babusi ba itseng. Ke melao e sa fetoheng eo motho e mong le e mong a kgethang ho e sebedisa hodima hae, mme kahoo e eketsa tumellano e sa tsejweng.

Bitcoin e tshwana le tjhelete ya maselamose ya inthanete: e jwalo feela.